Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026 với chủ đề “Lan tỏa văn hóa đọc, mở lối tri thức”

Chiều 14/10/2026, Hội Người mù Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026 với chủ đề “Lan tỏa văn hóa đọc, mở lối tri thức”. Chương trình được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với điểm cầu chính tại Trung tâm Đào tạo cán bộ PHCN cho người mù.

Tham dự chương trình có đồng chí Nguyễn Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đồng chí Nguyễn Văn Hanh, Phó Trưởng Ban Công tác hội quần chúng, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đại diện các Ban, Bộ ngành, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), lãnh đạo các Tỉnh, Thành hội, phụ huynh và các em học sinh, sinh viên khiếm thị trực tiếp tại hội trường và qua các điểm cầu trực tuyến.

Ảnh: Các đại biểu tham dự chương trình.

Phát biểu khai mạc chương trình, đồng chí Đinh Việt Anh, Phó Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của sách trong việc mở rộng kiến thức, phát triển tư duy, nuôi dưỡng tâm hồn, hoàn thiện nhân cách và tiếp thêm nghị lực cho người khiếm thị. Đồng chí Đinh Việt Anh cũng tin rằng:  Giá trị lớn nhất mà các em nhận được từ cuộc thi không chỉ là kết quả hay sự ghi nhận, mà còn là kiến thức, kỹ năng, cảm hứng và niềm vui khi chia sẻ những điều tốt đẹp từ sách. Một cuốn sách hay có thể mở ra con đường mới; một câu chuyện ý nghĩa có thể tiếp thêm ý chí, nghị lực; và một sáng kiến thiết thực có thể giúp nhiều người tiếp cận tri thức thuận lợi hơn.

Ảnh: Đồng chí Đinh Việt Anh, Phó Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam phát biểu khai mạc lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi.

Từ năm 2020 đến nay, với sự tạo điều kiện của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Người mù Việt Nam đã trở thành đầu mối triển khai cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc dành cho học sinh, sinh viên khiếm thị cả nước. Cuộc thi là sân chơi bổ ích để các em chia sẻ tình yêu sách, thể hiện khả năng tư duy, sáng tạo, đồng thời, truyền cảm hứng và lan tỏa niềm đam mê đọc sách tới bạn bè và cộng đồng. Qua các năm, nhiều em đã đạt giải tại vòng chung khảo toàn quốc, được Bộ tặng bằng khen, Hội Người mù Việt Nam cũng được khen thưởng là đơn vị tổ chức tốt cuộc thi vòng sơ khảo.

Cuộc thi năm 2026 được triển khai với ba chủ đề: “Sách và Ước mơ vươn xa”; “Văn hóa đọc trong kỷ nguyên số và Trí tuệ nhân tạo”; “Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc”. Các bài dự thi được thể hiện bằng nhiều hình thức như bài viết, video clip và bản ghi âm, tạo điều kiện để thí sinh lựa chọn cách thể hiện phù hợp với khả năng, sở trường và phát huy tính sáng tạo.

Sau quá trình triển khai, các Tỉnh, Thành hội đã lựa chọn gần 50 bài dự thi tiêu biểu gửi về Trung ương Hội tham dự vòng chung khảo. Nội dung các bài thi phong phú, thể hiện những góc nhìn đa dạng về sách và văn hóa đọc. Bên cạnh việc giới thiệu những tác phẩm có giá trị, nhiều thí sinh bày tỏ tình yêu quê hương, đất nước, tinh thần đoàn kết dân tộc, khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc; đồng thời đề xuất các sáng kiến ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội để đổi mới phương thức đọc, lan tỏa tri thức.

Đánh giá chất lượng các bài dự thi, Tiến sĩ Vũ Dương Thúy Ngà, nguyên Vụ trưởng Vụ Thư viện, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban Giám khảo, ghi nhận sự sáng tạo cùng những thông điệp ý nghĩa mà các thí sinh gửi gắm. Đáng chú ý, một số em không chỉ dừng lại ở việc đưa ra ý tưởng mà còn hiện thực hóa sáng kiến bằng những hoạt động cụ thể, chia sẻ, đưa sách đến với bạn bè và cộng đồng.

Ảnh: Tiến sĩ Vũ Dương Thúy Ngà, nguyên Vụ trưởng Vụ Thư viện, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - Trưởng Ban Giám khảo đánh giá về chất lượng của các bài dự thi.

Ban Tổ chức đã trao 14 giải thưởng, gồm 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 8 giải Khuyến khích, với tổng giá trị giải thưởng 8,8 triệu đồng. Giải Nhất thuộc về em Nguyễn Hữu Khánh, học sinh Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố, Hà Nội. Hai giải Nhì được trao cho Ca Ngô Thanh Hằng và Lê Văn Thịnh; các giải thưởng còn lại ghi nhận những thí sinh đến từ nhiều địa phương, trong đó có Thanh Hóa, Hà Tĩnh, TP Bắc Ninh, TP Đà Nẵng và TP Huế.

Ảnh: Đồng chí Phạm Xuân Trường, Uỷ viên Ban Thường vụ TƯ Hội, Giám đốc Trung tâm Đào tạo cán bộ PHCN cho người mù trao giải khuyến khích cho các thí sinh tham dự trực tiếp tại chương trình.

Ảnh: Đồng chí Đinh Thanh Tùng, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội trao giải ba cho thí sinh dự tham trực tiếp.

Ảnh: Tiến sĩ Vũ Dương Thúy Ngà trao giải nhì cho thí sinh.

Ảnh: Đồng chí Phạm Viết Thu, Chủ tịch Trung ương Hội trao giải nhất.

Đặc biệt, theo đề nghị của Trung ương Hội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã cấp giấy chứng nhận danh hiệu Đại sứ văn hóa đọc năm 2026 cho em Nguyễn Hữu Khánh, thí sinh có bài dự thi xuất sắc và có các hoạt động khuyến đọc hiệu quả.

Ảnh: Đồng chí Nguyễn Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện trao giấy chứng nhận danh hiệu Đại sứ văn hóa đọc năm 2026 cho em Nguyễn Hữu Khánh.

Ảnh: Thí sinh Nguyễn Hữu Khánh, học sinh Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố, TP Hà Nội phát biểu tại chương trình.

Chia sẻ tại chương trình, Nguyễn Hữu Khánh cho biết: với em mỗi cuốn sách không chỉ chứa đựng những con chữ, mà còn mở ra cả một thế giới rộng lớn, phong phú và đầy màu sắc. Nhờ sách, dù đôi mắt không thể nhìn thấy ánh sáng, em vẫn có thể cảm nhận vẻ đẹp của cuộc sống, khám phá những điều mới mẻ và nuôi dưỡng tâm hồn mình. Niềm đam mê đọc sách cùng những trải nghiệm sử dụng công nghệ đã giúp em nuôi dưỡng ý tưởng xây dựng một kênh sách nói ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nhằm hỗ trợ người khiếm thị tiếp cận tri thức thuận lợi hơn.

Câu chuyện của Khánh và những sáng kiến từ các bài dự thi cho thấy người khiếm thị không chỉ là đối tượng thụ hưởng các hoạt động phát triển văn hóa đọc, mà còn có thể trở thành những chủ thể tích cực sáng tạo, kết nối và lan tỏa tri thức. Đây cũng là ý nghĩa sâu sắc mà cuộc thi hướng tới: khơi dậy năng lực, khát vọng học tập và tinh thần đóng góp của thế hệ trẻ khiếm thị.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện chúc mừng sự thành công của cuộc thi đồng thời đánh giá cao những đóng góp của Hội Người mù Việt Nam trong việc lan toả tình yêu sách và tinh thần học tập suốt đời đến cán bộ, hội viên và học sinh, sinh viên khiếm thị.

Ảnh: Đồng chí Nguyễn Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch đánh giá cao nỗ lực của Hội trong công tác tổ chức cuộc thi cũng như phát triển văn hoá đọc đến hội viên.

Một nội dung trọng tâm của chương trình là giới thiệu sách giáo khoa, giáo trình điện tử dễ tiếp cận và trao tặng thiết bị công nghệ phục vụ học tập cho học sinh, sinh viên khiếm thị có hoàn cảnh khó khăn.

Thực tế cho thấy, việc tiếp cận sách giáo khoa, giáo trình và tài liệu học tập vẫn ccó nhiều rào cản đối với người khiếm thị. Trong khi học sinh sáng mắt có thể sử dụng sách in thông thường, học sinh khiếm thị cần những tài liệu được chuyển đổi sang chữ nổi Braille hoặc định dạng điện tử tương thích với công nghệ hỗ trợ. Nhu cầu học tập ngày càng đa dạng đòi hỏi phải tiếp tục mở rộng nguồn học liệu, bảo đảm các em có điều kiện tiếp cận thông tin đầy đủ và thuận lợi hơn.

Thời gian qua, Hội Người mù Việt Nam đã phối hợp với Viện Chiến lược và Chính sách giáo dục Việt Nam và Trung tâm Sao Mai vì người mù triển khai các dự án cung cấp tài liệu học tập dễ tiếp cận cho người khuyết tật chữ in tại Việt Nam, với sự hỗ trợ của UNDP, Quỹ Người khuyết tật toàn cầu và Hiệp hội Sách dễ tiếp cận (ABC).

Đến nay, các đơn vị đã chuyển đổi 352 đầu sách giáo khoa và giáo trình trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học sang định dạng điện tử EPUB. Trong quá trình thực hiện, các đơn vị chuyên môn được mời tham gia thẩm định; nguồn học liệu cũng được rà soát, cập nhật nhằm đáp ứng yêu cầu sử dụng trong thực tế.

So với tài liệu điện tử thông thường, sách EPUB3 dễ tiếp cận có những ưu điểm quan trọng đối với người khiếm thị. Nội dung được tổ chức theo chương, mục và các cấp tiêu đề, giúp người dùng công nghệ hỗ trợ di chuyển nhanh đến phần cần đọc. Những hình ảnh có ý nghĩa đối với nội dung học tập được bổ sung mô tả bằng lời ở vị trí phù hợp; các bảng biểu phức tạp được xử lý, trình bày theo hướng thuận tiện hơn cho việc tiếp cận.

Người học có thể sử dụng phần mềm đọc màn hình để nghe nội dung, tìm kiếm từ khóa, tra cứu tài liệu và ôn tập theo nhu cầu. Khi kết hợp với máy tính, điện thoại thông minh, máy tính bảng và phần mềm hỗ trợ, sách điện tử có thể trở thành công cụ phục vụ học tập thường xuyên, giúp người học chủ động hơn trong việc tiếp nhận kiến thức.

Nguồn sách được cung cấp thông qua Thư viện sách tiếp cận do Trung tâm Sao Mai vì người mù quản lý, với sự hỗ trợ của UNDP. Đối với học sinh, sinh viên chưa quen thao tác trên hệ thống thư viện, các đơn vị cũng hướng dẫn sử dụng tài liệu trực tiếp trên Google Drive, đồng thời khuyến khích các em từng bước làm quen với việc tìm kiếm và khai thác sách qua thư viện để bảo đảm việc cung cấp, sử dụng tài liệu phù hợp với các quy định liên quan.

Tại chương trình, em Lê Đức Minh, học sinh lớp 11, Trường THPT Bắc Thăng Long, Hà Nội, đã giới thiệu và thực hành một số thao tác cơ bản khi sử dụng sách điện tử và tìm kiếm, tiếp cận các nguồn học liệu.

Ảnh: Em Lê Đức Minh, học sinh lớp 11, Trường THPT Bắc Thăng Long, Hà Nội chia sẻ cách tìm kiếm, sử dụng sách và các tài liệu trên môi trường số.

Cùng với việc giới thiệu sách điện tử, Hội Người mù Việt Nam trao tặng 15 điện thoại thông minh, 2 máy tính bảng iPad và 3 máy tính xách tay cho các Tỉnh, Thành hội và các em học sinh, sinh viên khiếm thị. Các thiết bị đã được kiểm tra, cài đặt phần mềm hỗ trợ đọc, nghe sách, nhằm phục vụ nhu cầu học tập và tiếp cận thông tin của người dùng.

Ảnh: Đồng chí Đinh Việt Anh trao điện thoại thông minh cho các em học sinh, sinh viên khiếm thị.

Ảnh: Đồng chí Đinh Thanh Tùng, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội trao 2 máy tính bảng Ipad cho 2 học sinh khiếm thị.

Ảnh: Đồng chí Phạm Viết Thu, Chủ tịch Trung ương Hội trao máy tính xách tay cho đại diện hai đơn vị có mặt tại chương trình.

Nhân dịp lễ tổng kết và trao giải cuộc thi Đại sứ văn hoá đọc năm 2026, Hội Người mù Việt Nam đã phát động phong trào đọc sách và học tập số trong học sinh, sinh viên khiếm thị cả nước, khơi dậy niềm đam mê đọc sách, tinh thần chủ động học tập và khát vọng vươn lên trong học sinh, sinh viên khiếm thị, từng bước lan tỏa tri thức, mở rộng cơ hội phát triển và hòa nhập bình đẳng trong cộng đồng.

Đời Mới